Αλεξάνδρα Κίτσου 1ο Γυμνάσιο Κορίνθου

 

1^ο Βραβείο Διηγήματος Γυμνασίου                                              

Μικρές ρωγμές στο φως

Στης ιστορίας το υφάδι, κεντά η φωνή μας φως,

όχι ψίθυρος πια, μα άνεμος δυνατός.

Ο φεμινισμός δεν είναι κραυγή μοναχική·

είναι χίλιες καρδιές που χτυπούν μαζί.

 

Η Αλεξάνδρα το διάβαζε αυτό χαραγμένο στο πρώτο φύλλο του τετραδίου της. Το είχε γράψει ένα βράδυ που η κούραση έκαιγε μέσα της σαν αόρατη φωτιά. Καθόταν στο σκοτεινό της δωμάτιο, σκυμμένη πάνω από βιβλία και σημειώσεις που ποτέ δεν τελείωναν. Ήταν καλή μαθήτρια - οι λέξεις της υπάκουαν πρόθυμα στις σκέψεις της, οι καθηγητές την επαινούσαν, οι γονείς της πίστευαν πως όλα ήταν υπό έλεγχο. Μα μέσα της, κάτι έτρεμε σιγοκαίγοντας.

Στην τάξη, οι ιδέες της έμεναν συχνά μισοειπωμένες και λειψές. Όταν ένα αγόρι παρουσίαζε μια πρόχειρη εργασία και εισέπραττε το χειροκρότημα και τον έπαινο όλης της τάξης, εκείνη ένιωθε το παράδοξο της αδικίας να σφίγγει σαν σχοινί γύρω από την καρδιά της. Οι δικοί της βαθμοί ήταν άριστοι, μα η φωνή της έμοιαζε αόρατη.

Τα λόγια που άκουγε από μικρή επανέρχονταν σαν ηχώ: «Να είσαι ευγενική», «Μην ενοχλείς», «Να αντέχεις». Η κοινωνία της ζητούσε να μικρύνει, για να χωρέσει κι αυτή κάπου. Να χαμηλώσει τη φωνή της, για να μη φανεί υπερβολική. Να είναι καλή, αλλά όχι απαιτητική. Δυνατή, αλλά όχι απειλητική.

Μα η Αλεξάνδρα είχε αρχίσει να διαβάζει. Και μαζί με τα σχολικά βιβλία, διάβαζε ιστορίες γυναικών, που δεν έμειναν ποτέ τους σιωπηλές. Σκεφτόταν την πένα της Σιμόν ντε Μποβουάρ που έγραψε πως «γυναίκα δεν γεννιέσαι — γίνεσαι». Αναρωτιόταν πόσα από όσα ένιωθε δεν ήταν αδυναμία, αλλά ρόλοι που της φόρεσαν από παιδί.

Θυμόταν το βλέμμα της Μαλάλα Γιουσαφζάι, που αντιστάθηκε στο σκοτάδι με σχολικά βιβλία για ασπίδα. Αν εκείνη μπορούσε να διεκδικήσει το δικαίωμα στη μάθηση απέναντι στον φόβο, γιατί η ίδια να ντρέπεται να διεκδικήσει τον λόγο μέσα σε μια τάξη;

Σκεφτόταν τη φωτιά της Ρόζα Παρκς, σε ένα κάθισμα λεωφορείου που έγινε σύμβολο. Μερικές φορές, συλλογιζόταν, η επανάσταση αρχίζει από το να μη σηκωθείς.

Άκουγε μέσα της τον λόγο της Μάγιας Αγγέλου, που ύψωσε τις σιωπές σε τραγούδι. Ίσως κι εκείνη να μπορούσε να κάνει τις λέξεις της κάτι περισσότερο από σημειώσεις στο περιθώριο μιας κόλλας από χαρτί.

Έβλεπε τα χρώματα της Φρίντα Κάλο, που ζωγράφισε τον πόνο σαν άνθος. Ίσως ο δικός της πόνος να μην ήταν ντροπή, αλλά υλικό δημιουργίας.

Και θυμόταν την Υπατία, που άστραψε με τα μαθηματικά της σε εποχές σκοτεινές. Αν εκείνη τόλμησε να σκέφτεται ελεύθερα σε έναν κόσμο που δεν συγχωρούσε τη γυναικεία γνώση, τότε ίσως υπήρχε χώρος και για τη δική της σκέψη.

Μα πάνω απ’ όλες, ήταν κι εκείνη - η ανώνυμη μαθήτρια, η κόρη, η φίλη. Η γυναίκα που μάθαινε να παλεύει διπλά για τα αυτονόητα. Που έπαιρνε τα «δεν μπορείς» και τα έκανε «θα το κάνω».

Κάποιες νύχτες, στην άκρη της νύχτας, η Αλεξάνδρα ένιωθε το σκοτάδι να την καλεί. Η ιδέα να σταματήσει να αντέχει ερχόταν σαν ψίθυρος γλυκός και επικίνδυνος. Όχι γιατί ήθελε να χαθεί - αλλά γιατί ήθελε να πάψει να πονά. Η σκέψη της φυγής έμοιαζε με υπόσχεση σιωπής. Μα τότε θυμόταν πως ο φεμινισμός είναι γέφυρα, όχι τείχος. Είναι το χέρι που απλώνεται. Δεν χρειάζεται να αντέχει μόνη.

Άνοιγε το ημερολόγιό της και έγραφε. Κάθε πρόταση ήταν αντίσταση. Κάθε παράγραφος, μια μικρή εξέγερση απέναντι στην τάξη που την σιωπούσε, στους κανόνες που μετρούσαν το φύλο της, στην κοινωνία που δίδασκε στα κορίτσια πως η αρετή τους είναι η σιωπή.

«Σε έναν κόσμο που θέλει τα κορίτσια μικρά και αόρατα», έγραψε ένα βράδυ, «θέλω να υπάρχω ολόκληρη. Θέλω να φωνάξω, να αναπνεύσω, να μείνω. Δεν θα αφήσω τη σιωπή να με καταπιεί».

Κι εκεί, μέσα στη σιωπή του δωματίου, ένιωσε κάτι να αλλάζει. Η φλόγα μέσα της δεν ήταν πια μόνο πόνος - ήταν κατεύθυνση. Στης ιστορίας το υφάδι, η φωνή της ενώθηκε με άλλες. Δεν ήταν πια μόνη καρδιά. Ήταν μέρος του άνεμου. Και κάθε γυναίκα που τολμά να ονειρευτεί γράφει έναν στίχο ακόμα σε αυτό το ποίημα που δεν τελειώνει -ένα ποίημα ελευθερίας.

Η Αλεξάνδρα αποκοιμήθηκε. Μα αυτή τη φορά, δεν κοιμήθηκε στην άκρη της νύχτας. Κοιμήθηκε στην αρχή μιας άνοιξης.